NVKC voor leden

Verkrijg hier toegang tot exclusieve NVKC ledencontent.

Zorginstrumenten slokdarmafsluiting


Kwaliteitsstandaard oesofagusatresie

De kwaliteitsstandaard oesofagusatresie (richtlijn) is opgesteld ter ondersteuning van de diagnostiek, behandeling, begeleiding en organisatie van de zorg bij oesofagusatresie.

De Kwaliteitsstandaard oesofagusatresie beschrijft, naast de aandoening, een aantal belangrijke onderdelen van goede zorg voor kinderen (tot 18 jaar) en volwassenen met oesofagusatresie en beoogt een bijdrage te leveren aan verbetering en borging van de kwaliteit van zorg van beide groepen.

De patiënteninformatietool slokdarmafsluiting hoort bij de kwaliteitsstandaard oesofagusatresie en geeft informatie aan (ouders/naasten/verzorgers) van patiënten met oesofagusatresie.


Afbeeldingen typen oesofagusatresie

Er zijn verschillende vormen van oesofagusatresie (zie de afbeeldingen hieronder). Oesofagusatresie waarbij het onderste deel van de slokdarm een fistel heeft met de trachea komt het meest voor. Afwijkingen waarbij meerdere fistels of juist geen fistel voorkomen, zijn zeer zeldzaam. Is er geen fistel, dan noemt men dat een long gap Een belangrijk kenmerk bij een long gap is dat er geen lucht in de maag zit. Bij de andere vormen van oesofagusatresie zit er door de fistel wel lucht in de maag.

  Normale aanleg slokdarm
Slokdarmafsluiting met lage fistel (meest voorkomende vorm (86%)van slokdarmafsluiting) 
   Slokdarmafsluiting zonder fistel
   Slokdarmafsluiting met hoge fistel
   Slokdarmafsluiting met twee fistels (hoog en laag)
   Fistel zonder slokdarmafsluiting

Voorbeeld follow-up schema

 

Specifieke aandachtspunten

Relevantie/interventie

Zuigelingenleeftijd

0-1 jaar

Controle elke 3 maanden

  • Groei (lengte, gewicht)
  • Zuigen en introductie bijvoeding
  • Laagdrempelig extra calorieën en eiwitten toevoegen.
  • Tijdige verwijzing preverbale logopedist.

Passageproblemen (mede door reflux, (eosinofiele)oesofagitis en daaraan secundaire motiliteitsproblemen)

Vroegtijdig onderzoek door kinderchirurg en/of kinder-MDL-arts.

Reflux

 

Adequate behandeling (medicijnen of chirurgisch) en beoordeling van de noodzaak daarvan (volgens NASPGHAN / ESPGHAN richtlijn).

Luchtwegklachten (luchtwegmalacie, waardoor luchtweginfecties, hoorbare ademhaling (meer bij inspanning), wheeze, snellere ademhaling, (stille) aspiratie)

 

Soms wordt onterecht de diagnose astma gesteld, terwijl klachten gevolg zijn van luchtwegmalacie.

Zo nodig profylactische toediening antibiotica.

Kennismaking met kinder(long)arts

Voorlichting over luchtwegmalacie, sputum, trilhaarfunctie, infectiebeleid en –profylaxe.

Neurologisch onderzoek

Vroegtijdige herkenning problemen en verwijzing.

Ontwikkeling

Vroegtijdige verwijzing, m.n. fysiotherapie.

Draaglast/draagkracht ouders

Vroegtijdige herkenning problemen en verwijzing maatschappelijk werker.

Sociaal-emotionele ontwikkeling

  • interactie ouder-kind
  • contactname/hechting

Vroegtijdige herkenning problemen en verwijzing psycholoog.

Erfelijkheid/ verdere kinderwens ouders

Genetische counseling

Peuterleeftijd

2‐3 jaar

Groei (lengte, gewicht)

Laagdrempelig extra calorieën toevoegen.

Voedingsproblemen en impact op gezinsleven

 

  • Op indicatie verwijzing (preverbale) logopedist.
  • Screeningslijst eetgedrag peuters* door ouders in laten vullen.
  • Op indicatie vult  de zorgverlener de FOIS* in.

Uitbreiden orale voeding

 

Vroegtijdig onderzoek door kinderchirurg en /of kinderarts en evt. verwijzing preverbale logopedist.

Luchtwegklachten

 

 

Soms wordt onterecht de diagnose astma gesteld, terwijl klachten gevolg zijn van luchtwegmalacie.

Zo nodig profylactische antibiotica en verwijzing kinderlongarts (DD (stille) aspiratie).

Motorische ontwikkeling

Op indicatie verwijzing fysiotherapie.

Draaglast/draagkracht ouders

Op indicatie verwijzing maatschappelijk werker.

Cognitieve ontwikkeling

  • verstandelijke ontwikkeling
  • spraak-taalontwikkeling

Op indicatie verwijzing psycholoog.

 

Bij spraak-taalproblemen verwijzing naar logopedist.

Sociaal-emotionele ontwikkeling

  • interactie ouder-kind
  • contactname/hechting
  • omgaan met gevoelens/gedrag

Op indicatie psychologische screening en bij problemen verwijzing voor (psychologische) begeleiding.

 

Reflux

Adequate behandeling (medicijnen of chirurgisch) en beoordeling van de noodzaak daarvan.

Basisschoolleeftijd

4-11 jaar

Voedingsproblemen en impact op gezinsleven

Op indicatie diagnostiek kinderchirurg en/of kinderarts/ (preverbale) logopedist.

Op indicatie invullen FOIS* door zorgverlener.

Reflux (bijv. bij 8 jaar)

Adequate behandeling (medicijnen of chirurgisch) en beoordeling van de noodzaak daarvan.

Longfunctie (bijv. bij 8 jaar)

Luchtwegvernauwing, reactie op luchtwegverwijders, verminderde longinhoud?

Luchtwegklachten

Bij luchtweginfecties; ondersteuning slijm ophoesten (PEP‐masker); laagdrempelig behandelen met antibiotica, DD (stille) aspiratie.

Duuruithoudingsvermogen

Advies voor sport; verwijzing conditietraining.

Groei (lengte, gewicht)

Meting calorische behoefte en laagdrempelig extra calorieën toevoegen.

Motorische ontwikkeling

Verwijzing fysiotherapie.

Draaglast/draagkracht ouders

Op indicatie verwijzing maatschappelijk werker

Cognitieve ontwikkeling

  • verstandelijke ontwikkeling
  • spraak-taalontwikkeling
  • ontwikkeling van de executieve functies (o.a. geheugen, concentratie, planning, regulatie)
  • schools functioneren.

Op indicatie neuropsychologisch onderzoek en bij problemen verwijzing voor psychologische begeleiding.

Sociaal-emotionele ontwikkeling*

  • omgang met anderen
  • welbevinden (somberheid/angsten)
  • zelfbeeld
  • omgaan met gevoelens/gedrag

Op indicatie psychologische screening en bij problemen verwijzing voor (psychologische) begeleiding.

Middelbare schoolleeftijd

12-17 jaar

Duuruithoudingsvermogen

Advies voor sport; verwijzing conditietraining.

Groei (lengte, gewicht)

Meting calorische behoefte en laagdrempelig extra calorieën toevoegen.

Draaglast/draagkracht ouders

Op indicatie verwijzing naar maatschappelijk werker.

Cognitieve ontwikkeling

  • verstandelijke ontwikkeling
  • spraak-taalontwikkeling
  • ontwikkeling van de executieve functies (o.a. geheugen, concentratie, planning, regulatie)
  • schools functioneren

Op indicatie (neuro)psychologisch onderzoek en bij problemen verwijzing voor (psychologische) begeleiding; advies beroepskeuze.

 

Sociaal-emotionele ontwikkeling*

  • omgang met anderen/aangaan van relaties/peer group
  • welbevinden (somberheid/angsten)
  • zelfbeeld
  • omgaan met gevoelens/gedrag

Op indicatie psychologische screening en bij problemen verwijzing voor (psychologische) begeleiding.

Voorbereiding op transitie naar volwassenenzorg

Verwijzing voor begeleiding (psycholoog, kanjertraining etc).

 

Reflux

  • Adequate behandeling (medicijnen of chirurgisch) en beoordeling van de noodzaak daarvan.
  • Overwegen diagnostiek (scopie/PH(-impedantie)metrie voor leeftijd 18 jaar i.v.m. mogelijk ontstaan van gastrale metaplasie en Barrett oesofagus.

Volwassen leeftijd

>18 jaar

Reflux/passageprobleem/

Barrett oesofagus

 

Endoscopie met biopten: indien geen

afwijkingen tot 30 jaar elke 5 jaar, 30‐40

jaar elke 3 jaar; bij afwijkingen op indicatie frequenter.

Kinderwens

Genetische counseling

*  Eventueel in kaart te brengen door vooraf door ouders ingevulde (screenings)vragenlijsten
*  FOIS = Functional Oral Intake Scale
*  Screeningslijst eetgedrag peuters


Richtlijn Apparent Life Threatening Event

De richtlijn Apparent Life Threatening Event (ALTE) is ontwikkeld op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde.

De richtlijn beoogt bij te dragen aan het terugdringen van belangrijke verschillen in de wijze van diagnostiek, begeleiding en follow-up van kinderen die zich met een Apparent Life Threatening Event presenteren. Tevens heeft deze richtlijn tot doel een bijdrage te leveren aan de vroegdiagnostiek en behandeling van enkele pediatrische ziektebeelden, die zich presenteren als een ALTE, waarbij detectie belangrijke winst oplevert voor het kind.

Klik voor de richtlijn Apparent Life Threatening Event.


ESPGHAN-NASPGHAN Guidelines of Gastrointestinal and Nutritional Complications

In deze ESPGHAN-NASPGHAN-richtlijn worden 36 klinische aanbevelingen gedaan ten aanzien van de diagnose, de behandeling en de prognose van de meest voorkomende gastro-intestinale complicaties bij patiënten met oesofagusatresie.

ESPGHAN-NASPGHAN Guidelines of Gastrointestinal and Nutritional Complications in Children with Esophageal Atresia- Tracheoesophageal Fistula.

Referentie
Krishnan U, Mousa H, Dall'Oglio L, Homaira N, Rosen R, Faure C, Gottrand F.  J Pediatr Gastroenterol Nutr 2016 Aug 30.